فیلم بهتر

برای بهتر دیدن فیلم‌های بهتر...
  • ۰
  • ۰

اخراجی ها1

 




رستگاری در گرو همنشینی با خوبان
اطلاعات فیلم
  ◀نام: اخراجی ها 1
 
  ◀کارگردان: مسعود ده نمکی
 
  ◀سال:1386
 
  ◀زمان: 90 دقیقه
 
  ◀گونه: طنز اجتماعی
 
  ◀کشور سازنده: ایران
 
جامعه هدف
 
  ◀نوجوان
 
  ◀جوان
 
  ◀بزرگسال
 
مفاهیم مرتبط
 
  ◀مقاومت
 
  ◀تحول شخصیتی
 
  ◀انسان سازی
 
  ◀شهادت
 
  ◀شهامت
 
  ◀عشق
 
  ◀خلوص
 
خلاصه داستان
  ◀مجید سوزوکی از اراذل جنوب تهران عاشق دختر پیرمرد عارفی به نام میرزا می‌شود. میرزا شرط ازدواج مجید و دخترش را سر به راه شدن او می‌داند. مجید راه های زیادی را برای سر به راه شدن می آزماید زندان رفتنش را حج رفتن صحنه سازی می کند اما به دلایلی لو می رود. مجید وقتی بذل توجه میرزا به مرتضی که از رزمنده های جنگ است را می بیند و در حالی که خیال می کند مرتضی رقیب او برای دستیابی به دختر میرزاست تصمیم می‌گیرد برای اثبات سر به راه شدن خود به جبهه برود که بقیه دوستانش نیز همراه او می‌شوند. برای حضور آنها در جبهه، مخالفت‌هایی وجود دارد اما باضمانت میرزا و یکی دیگر از رزمنده‌ها آنها به پادگان آموزشی می‌رسند. حضور اخراجی ها در منطقه نظامی با داستان های زیادی روبه رو می شود. آن ها با رزمندگان از نزدیک در مناطق علمیاتی همنشین می شوند هر چند هنوز سعی می کنند به اعمال و رفتار قبلی خود پایبند باشند تا جایی که چندین بار تهدید به اخراج شدن و سپس اخراج می شوند. آن ها با همکاری حاج مرتضی دوباره بر می گردند اما تحت آموزش مرتضی قرار می گیرند وبا او تعامل کرده به او علاقه مند می شوند و کم کم در سیر تحول قرار می گیرند. در پایان داستان با شهادت مجید سوزوکی که اکنون حتی از عشق زمینی اش هم دل کنده است مواجه می شویم.
 
ارزش های بازنمایی شده در فیلم
نکات مثبت
 ◀پرداختن به زوایایی جذاب از دفاع مقدس
   دفاع مقدس گنجی نهفته است که هر گوشه از آن می تواند برای صدها فیلم سینمایی سوژه باشد. اخراجی ها رفتن در اصطلاح لمپن ها به جبهه را دستمایه روایت داستان خود قرار می دهد. داستانی که با حضور چنین اشخاصی جنبه طنز خود را پیدا می کند. اخراجی ها با استفاده از زبان طنز و بازی با خط قرمز های دفاع مقدس از زاویه ای نسبتا جدید به دفاع مقدس می پردازد که برای مخاطبان سینما جذابیت خاصی دارد. اخراجی ها سعی می کند از کلیشه های فیلم های دفاع مقدسی فاصله بگیرد.

 ◀دفاع مقدس به مثابه کارخانه انسان سازی
   ده نمکی در اخراجی ها سعی می کند دفاع مقدس را به مثابه کارخانه انسان سازی نمایش دهد. کارخانه ای که مس وجود هرکس را طلا می کند. او با رویکرد جذبی خود به قشری از جامعه که شاید اکثرا دید خوبی به آن ها نداشته باشند داستان را پیش می برد. اخراجی های داستان اخراجی ها هرچند به ظاهر انسان های لمپن و کم ارزشی به نظرمی رسند اما جایی هست که می تواند از مس وجود آن ها طلا سازد.

 ◀دفع تصور افسانه ای بودن تمام شهدا و عدم توانایی الگوگیری از آن ها
   شهدا برای ما الگو هستند. پس نباید همیشه جنبه های خیلی خاص که برای عموم مخاطبین دست نیافتنی بنماید را از آن ها نشان داد. این امر در بسیاری از آثار دفاع مقدس به چشم می خورد که مخاطب نمی تواند با قهرمان داستان اصطلاحا راحت باشد وهمذات پنداری کند. هنگامی که مخاطب توانایی چنین کاری را نداشته باشد کمترین تاثیر را خواهد پذیرفت و کمترین علاقه را به آن اثر نشان خواهد داد. ترویج تصور افسانه بودن شهدا و عدم دسترسی به آن ها می تواند اثرات جبران ناپذیر و ناامید کننده ای بر روی قشر جوان داشته باشد. اخراجی ها با به تصویر کشیدن انسان هایی که عرفا اراذل نامیده می شوند و حضور آن ها در جبهه سعی می کند دفاع مقدس را تعمیم دهد و آن را عمومی نشان بدهد. دفاع مقدسی که متعلق به قشر خاصی نیست و هر کسی می تواند به اندازه خود از دریای آن استفاده نماید.

 ◀معرفی اسوه های مقاومت و از خودگذشتگی در کنار دیگر شخصیت های فیلم
   اخراجی ها سعی می کند حرف های اصلی خود را در لابه لای مزه پراکنی ها و طنزهای خود بیان کند. حرف هایی کاملا جدی که از مقاومت رزمندگان مخلص هشت سال دفاع مقدس می گوید و در اصطلاح روی لوطی ها و آن هایی را که ادعای شجاعت و شهامت دارند کم می کند. صحنه ای که خمپاره به زمین می افتد و جوان بسیجی به سرعت به روی آن می پرد تا اگر منفجر شد او فقط جانش را از دست دهد یکی از تاثیرگذار ترین صحنه های اخراجی ها هم در سیر داستان برای شخصیت های فیلم وهم برای مخاطبان است. آن جوان کم و سن و سال این روحیه مقاومت را از کجا آورده است؟ در هر حال به رخ کشیده شدن مقاومت و ازخودگذشتگی به لوطی هایی که خود را مظهر مرام می دانند صحنه های زیبا و تاثیر گذاری را در اولین ساخته بلند مسعود ده نمکی به وجود آورده است.

 ◀معرفی روحانی به عنوان شخصیت کاملا منطقی و دوست داشتنی
   از دیگر نکات مثبت اخراجی ها به تصویر کشیدن شخصیتی منطقی و دوست داشتنی از روحانی است. حاج آقا در فیلم در حوادث گوناگون و در موقعیت های مختلف بهترین عملکرد ها را از خود نشان می دهد. دگم و بسته نیست و می تواند حتی با اخراجی ها هم رابطه متناسب را داشته باشد. سعی می کند برخورد ها با آن ها را به طوری که دخالت در کار فرماندهان نباشد کنترل کند و تمامی اصول مربوط به رعایت احترام فرماندهان در منطقه نظامی را رعایت می کند. در کل مخاطب درانتهای فیلم روحانی را دوست خواهد داشت در صورتی که هیچ کار نامتعارف و منفی ای از او نمی بینیم.

 ◀استفاده از طنز برای ایجاد طراوت و جذابیت دریک اثر دفاع مقدس
   استفاده از طنز برای بیان ارزش های والای موجود در دفاع مقدس از دیگر نقاط قوت اخراجی هاست. اخراجی ها در قالب طنز و با زبانی شیرین مفاهیم خود را منتقل می کند. اخراجی ها سعی می کند به سمت لودگی پیش نرود چرا که یکی از آفات طنز های اجتماعی که اکنون درسینمای ایران ساخته می شود لودگی، مسخرگی و استفاده از مفاهیم سخیف برای خنداندن و جذب مخاطب است.آنگاه که هدف وسیله را توجیه کند به بهانه خنداندن و شاد کردن مردم در فیلم های فراوانی شاهد تحقیر، توهین و مسخره کردن دیگران هستیم. دراین بین اخراجی ها سعی می کند به این دام گرفتار نشود هرچند در جاهایی موفق نیست که در ادامه به آن خواهیم پرداخت. اصولا مطرح کردن دفاع مقدس که شاید جنگ و خون ریزی را هم به ذهن متبادر کند با بیان های لطیف و طنازانه می تواند از نکات قابل بحث و درست در پرفروش ترین فیلم زمان خود باشد.

 ◀به تصویر کشیدن صفا و صمیمیت خانواده ایرانی
    حضور پررنگ روابط سنتی خانوادگی در اخراجی ها از دیگر نقاط قوت آن به لحاظ تربیتی به حساب می آید. رابطه خواهران و برادران باهمدیگر همچنین رابطه میرزا با بچه هایش و یا لوطی گری های قدیمی از مصادیق این نکته است. تاکید بر حفظ سنت های خانوادگی در فیلم در چند جای آن وجود دارد. البته ذکر یک نکته  در اینجا ضروری می نماید شاید در تصور ما اشاره به چنین موضوعاتی مثل خانواده و به تصویر کشیدن آن در یک اثر داستانی کاملا طبیعی و ساده باشد اما اگر فضای کلی سینمای ایران را در نظر بگیرید خواهید دید اثراث بسیار کمرنگی از آن دیده می شود. حال در چنین سینمایی پرداختن به اصل خانواده می تواند به عنوان نقطه قوت یک اثر نمایشی به حساب بیاید. هرچند میزان پرداختن به آن اندک باشد.

 ◀نقد حاجی بازاری های پول پرست و حزب اللهی نماهای ترسو و منافق
    اخراجی ها علاوه بر رویکردش در ستایش مقاومت رزمندگان یک رویکرد انتقادی را هم دنبال می کند که از دیگر نکات مثبت این فیلم سینمایی است. نقد حاجی بازاری ها و در اصطلاح حاجی گرینف ها از این قبیل است. کسانی که از حاجی بودن ریش بلند، شکم بزرگ و اسم حاجی را یدک می کشند و در پیاده کردن ظواهر و ریاکاری یدطولایی دارند. این موجودات تا منطقه عملیاتی هم می روند اما در میدان معرکه درحال مخفی کردن خود هستند. از دیگر شخصت هایی که در اخراجی ها نقد می شوند حزب اللهی نماهای ترسو و منافق اند که بهترین تعبیر برای آن ها همان تعبیری است که مولای متقیان به کار می برد: همج رعاع یعنی کسانی که با مختصر وزش بادی تکان می خورند و از جا به در می روند. بدتر آن است که با ظاهر مذهبی و حزب اللهی سبب خسارات عمده ای برای جریان حزب اللهی هم هستند.

 ◀تقبیح برخوردهای تماما انضباطی و تعصبی با افرادی که اصطلاحا سربه راه نیستند
    اخراجی همانطوری که پیش هم گفته شد رویکرد کاملا جذبی نسبت به کسانی که اصطلاحا به سربه راه نبودن مشهور هستند دارد. در این بین برخورد های تمامل انضباطی و تعصبی با این قشر را تقبیح می کند. اخراجی رویکردی محبت آمیز و تلطیف شده را پیشنهاد می دهد. رویکردی که از زبان خودشان برای برقراری ارتباط با آن ها استفاده می کند و اعتقاد دارد حتی اگر با این قشر هم با زبان آن ها سخن بگویید به نزد شما می آیند. البته دهنمکی این مفهوم را در بستر جبهه و جنگ و فضای معنوی حاکم بر آن بیان می کند و نیم نگاهی هم به تاثیرات این محیط بر آن ها دارد.

 ◀تحول شخصیت ها در اثر همنشینی با خوبان( بیشتر در مصطفی و مجید)
   اخراجی ها تحول شخصیت هایش را هم نشان می دهد. این موضوع به خصوص در مجید سوزوکی به عنوان نقش اول و مصطفی به عنوان لوطی دوست داشتنی فیلم نشان داده می شود. هرچند سیر این تحول خوب پرداخته نمی شود. اما نمایش آن از نکات مثبت فیلم است. در صحنه ای که جوان بر روی نارنجک می پرد و نماد ایثار و از خودگذشتگی می شود این مصطفی و مجید سوزوکی هستند که بشتر از همه تحت تاثیر قرار می گیرند ویا در چند جای دیگر مثل صحنه وضو گرفتن مصطفی نشانه های تغییر به نمایش گذاشته می شود. تمامی اینها نشات گرفته از همنشین شدن جماعت اخراجی با خوبان است. همین نشست و برخاست ها بدون مراودات کلامی زیاد حال گویی روح اخراجی ها را تحت تاثیر خود قرار داده است تاثیری که مجید سوزوکی را تا شهادت هم می برد.
 
 ◀پوشش کامل و درست زنان فیلم
   در معمول فیلم های این روزهای سینمای ما شما هیچ گاه حجاب کاملی رامشاهده نخواهید کرد اما اخراجی ها نگاه درستی به حجاب زنان دارد. ده نمکی توجه ویژه ای به حجاب زنان فیلمش داشته است. تمامی زنان فیلم با حجاب کامل اسلامی ظاهر شده اند. و حتی این نکته به ظاهر ساده می تواند از نکات مثبت تربیتی اخراجی های دهنمکی باشد.
 
نکات منفی
 ◀تیکه پرانی ها و مزه پرانی های مکرر و بیش از حد برخی شخصیت ها
   تاکید های زیاد و بیش از حد برای استفاده از طنزهای کلامی در برخی جاها شکل تیکه پراکنی و مزه پراکنی های کم ارزش را به خود گرفته است.شاید با کم کردن این نوع طنز در فیلم و استفاده از انواع دیگر طنز همچون طنز های موقعیتی می توانست بر غنای کار و زیبایی اثر بیافزاید. این زیادی به حدی است که هرگاه یکی از شخصیت ها به قاب تصویر می آید همه منتظرند تیکه بپراند وبه تیکه های او بخندند که افزایش اینها تاحدودی کیفیت کار را در این جنبه کاسته است.

 ◀استفاده از لودگی ها و طنزهای سخیف( بوی باقالی)
   هرچند دهنمکی سعی می کند میزان استفاده از لودگی و طنزهای سخیف را در اخراجی ها به حداقل برساند اما او هم گرفتار چنین مواردی شده است برای مثال صحنه که همه اخراجی ها فریاد می زنند که بوی باقالی و شیمیایی یکی از سخیفترین طنزهای بکاربرده شده در فیلم است و یا در مواردی علت خندیدن مخاطب حقارت و کم خردی عناصر داستان می شود. خندیدن به حقارت و نفهمی افراد بوی مسخره کردن را با خود به همراه دارد هرچند در فیلم او در واقع خود در حال مسخره کردن خود باشد.

 ◀شعاری شدن و غیر واقعی شدن فیلم در برخی صحنه ها
   اخراجی ها در برخی مواقع غیرواقعی می شود و میزان ارتباط با مخاطبش به حداقل ممکن می رسد صحنه هایی مانند روی مین رفتن مجید برای پاکسازی میدان مین و اصرار های مرتضی که نه تو نرو و امثال آن از این جمله است. هرچند شعاری شدن و غیرواقعی شدن می توانست بیشتر گریبانگیر اخراجی ها باشد اما کمترین اثرات از چنین مفهومی در اخراجی ها یافت می شود.

 ◀عدم تطابق ظاهری اخراجی ها با منطقه جنگی
   ظاهر عجیب و غریب اخراجی ها در منطقه عملیاتی از دیگر نکات منفی اولین اثر سینمایی مسعود ده نمکی است.یک عده با لباس های کوچه و بازار و با گیوه به منطقه نظامی آمده اند. اگر حتی بتوان از این مورد صرف نظر کرد از رفتن آن ها به عملیات با چنین لباس هایی نمی توان صرف نظر نمود. مجید با گیوه به میدان مین می رود با ظاهری عجیب و غریب!!! حضور چنین اشخاصی در تمامی مراحل با این لباس ها بسیار مضحک به نظر می رسد چرا که ما هیچ تذکری هم به آن ها برای تعویض لباس و پوشش آن ها نمی بینیم.

 ◀ریتم تند تحول در برخی شخصیت ها
   اخراجی ها تنوع وتعداد زیادی از شخصیت ها را سعی می کند معرفی کرده و با خود جلو ببرد مزیت این کار جمع کردن انواع آدم ها و کمک به همذات پنداری عمومی با آن است. اما نکته دیگری که پیش می آید این امر است: با تعدد شخصیت ها در یک اثر سینمایی به دلیل محدودیت زمانی آن پرداخت هر شخصیت به کمترین میزان خود می رسد ما قرار است از مجید سوزوکی به شهید مجید سوزوکی برسیم پس این ریتم باید برای مخاطب روشن باشد باید سیر تحول شخصیتی او به بهترین نحو برای بیننده نشان داده شود تا اگر مجید سوزوکی به میدان مین رفت آن قدر ها هم برای مخاطب عجیب و غریب نباشد. شاید با کاستن از تعدد شخصیت ها  و تمرکز بیشتر فیلم بر چند شخصیت اصلی این مشکل قابل رفع بود.
 
آیات و ورایات مرتبط
1-قَالَ عَلَیْهِ السَّلَا مُ: مَا کَلَّمَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّی‌ اللَهُ عَلَیْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ الْعِبَادَ بِکُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ. وَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّی‌ اللَهُ عَلَیْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: إنَّا مَعَاشِرَ الانْبِیَآءِ أُمِرْنَا أَنْ نُکَلِّمَ النَّاسَ عَلَی‌ قَدْرِ عُقُولِهِمْ.

«حضرت‌ صادق‌ علیه‌ السّلام‌ فرمودند که‌: رسول‌ خدا صلّی‌ الله‌ علیه‌ وآله‌ وسلّم‌ هیچگاه‌ با مردم‌ با کُنه‌ عقل‌ خود و با حقیقت‌ و واقعیّت‌ ادراکات‌ خود تکلّم‌ ننموده‌اند. و رسول‌ خدا صلّی‌ الله‌ علیه‌ و آله‌ و سلّم‌ فرموده‌ است‌: بدرستیکه‌ ما جماعت‌ پیغمبران‌ مأموریم‌ که‌ با مردم‌ به‌ میزان‌ عقل‌ها و ادراکات‌ خودشان‌ سخن‌ گوئیم‌.»)   «اصول‌ کافی‌» ج‌ 1، ص‌ 23؛ و «روضۀ کافی‌» ص‌ 268؛ و در «تحف‌ العقول‌» ص‌ 37؛)

2-«و لئن قتلتم فی سبیل‌الله او متم لمغفره من‌الله و رحمه خیر مما یجمعون»

اگر شما در راه خدا کشته شوید یا بمیرید هر آینه مغفرت و رحمت خدا برای شما خواهد بود (و رحمت و مغفرت خدا برای شما بهتر است) از آنچه را که در دنیا برای خود اندوخته‌اید.(آل عمران، 157)

3-«قال امیرالمومنین علیه‌السلام ان الله فرض الجهاد و عظمه و جعله نصره و ناصره و الله ما صلحت دنیا و لا دین الا به»

علی (ع) فرمود: خدا بر بندگانش واجب کرد جهاد را و آن را بزرگ داشت و وعده نصرت و پیروزی را برای دین و دنیای مردم در سایه جهاد قرار داد. به خدا سوگند کارهای دنیا و آخرت اصلاح نمی‌شود مگر در سایه‌ی جهاد و پیکار با دشمن. پس باید با دشمن جنگید و استقامت و پایداری در راه نابودی دشمن وجود داشته باشد تا فتح و پیروزی نصیب مسلمانان شود. (وسائل الشیعه، ج‌11، کتاب الجهاد مع‌العدو، باب 1، حدیث 15)

 

نمره از لحاظ تربیتی6

از اینجا می توانید دانلود کنید

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی

پایگاههای مفید در حوزه نقد تربیتی فیلم